Szefprodukcji.pl | Artykuły o zarządzaniu produkcją

Mój były prezes miał powiedzenie, którego wryło mi się w pamięć i zostało ze mną do dziś. „Montaż to jelito grube fabryki, bo spotykają się tu wszystkie problemy". Lekko wtedy się zaśmiałem, myśląc, że niezły heheszek z niego. Ale im dłużej o tym myślę, tym bardziej uważam, że to coś w tym zdaniu jest.

Bo to prawda, dosłownie i anatomicznie. Wszystko co zjadłeś wcześniej, złe surowce, źle wyfrezowany element, partia z odlewni z ukrytą wadą, spóźniona dostawa, decyzja podjęta w pośpiechu na obróbce wcześniej, trafia w końcu do jednego miejsca, które musi to jakoś przetworzyć i wypuścić na zewnątrz jako gotowy wyrób. Montaż nie produkuje własnych problemów w większości przypadków tylko je zbiera. Jest ostatnią stacją przed światem zewnętrznym, i dokładnie jak jelito grube, nie ma luksusu odesłania czegoś z powrotem do żołądka ze słowami „to nie mój problem".

Dlaczego obwinianie montażu to jak leczenie biegunki bez pytania, co się jadło

Kiedy na montażu pojawia się problem, element nie pasuje, trzeba dogiąć, dopasować pilnikiem, poczekać na brakującą część, naturalny odruch zarządczy brzmi zawsze podobnie. Montaż działa wolno. Montaż ma za mało ludzi. Montaż potrzebuje szkolenia z efektywności. To trochę tak, jakby lekarz, widząc pacjenta z biegunką, zapisał mu Stoperan i odesłał do domu, nie pytając, co pacjent jadł przez ostatni tydzień. Objaw zniknie na chwilę, a przyczyna zostanie i wróci, zwykle w gorszym momencie niż poprzednio, bo tak działają nieleczone przyczyny.

W której fabryce na montażu nie ma pracownika, którego jedynym zadaniem było ręczne poprawianie elementów niepasujących z powodu tolerancji wymiarowych ustawionych źle dwa działy wcześniej. Nie ma czasu się zastanowić dlaczego w ogóle trzeba dopasowywać coś, co teoretycznie powinno pasować od razu.

Ciekawe jest też to, co dzieje się jeszcze dalej, na kontroli końcowej i w dziale reklamacji. To jest już dosłownie hemoroid tego systemu. Najbardziej bolesny, najbardziej widoczny, najczęściej wspominany na zebraniach zarządu objaw, a jednocześnie najmniej powiązany przez kogokolwiek z tym, co działo się wcześniej w całym przewodzie. Reklamacja od klienta boli, więc dostaje całą uwagę, budżet na „program naprawczy" i osobny slajd w prezentacji kwartalnej. Nikt nie chce rozmawiać o tym, że hemoroid nie bierze się znikąd, tylko jest efektem tego, co przez miesiące przechodziło przez cały system wcześniej. Leczy się go maścią, czyli dodatkową kontrolą na końcu linii, zamiast zmienić dietę, czyli to, co faktycznie wchodzi do procesu na samym początku.

Kolonoskopia, której nikt nie chce zrobić dobrowolnie

Tu jest ta część anatomii, której mój prezes nie dopowiedział, ale która pasuje jeszcze lepiej. Kolonoskopia jest nieprzyjemna, ale mówi lekarzowi więcej o całym organizmie niż osobne badanie każdego organu z osobna. Dane z montażu działają dokładnie tak samo, jeśli ktoś zada sobie trud, żeby je czytać jak diagnozę, a nie jak listę wstydu. Każde dogięcie, każde oczekiwanie na brakującą część, każda poprawka na miejscu to sygnał z konkretnego miejsca w łańcuchu, które właśnie zawiodło. Montaż, potraktowany poważnie, jest najtańszym systemem wczesnego ostrzegania, jaki fabryka może mieć, bo dane już tam są, codziennie, za darmo, wystarczy przestać je leczyć objawowo i zacząć je czytać.

Problem w tym, że kolonoskopii nikt nie robi dla przyjemności, a diagnozowania montażu też nikt nie robi z entuzjazmem, bo wymaga przyznania, że problem siedzi trzy działy wcześniej, u ludzi, którzy mają więcej władzy i mniej ochoty na rozmowę o swoich błędach niż kierownik montażu, który i tak codziennie dostaje po głowie za cudze winy.

Kolonoskopia, którą zrobi Wam klient, jeśli sami jej nie zrobicie

Jest jeszcze gorszy wariant tej historii. Sprzedaliśmy maszynę dla Tesli. Nikt w naszej firmie nie chciał zrobić sobie dobrowolnej kolonoskopii, bo bolało, kosztowało czas kierownictwa i wymagało przyznania się do błędów sprzed kilku miesięcy. Kolonoskopię zrobił więc klient, w formie reklamacji i bez znieczulenia.

Skutek był typowo polski. Zaraz po reklamacji ruszyła wielka akcja pod hasłem „jakość montażu". Specjalne spotkanie zarządu, harmonogram naprawczy, codzienne raportowanie do dyrektora. Jesteśmy narodem zrywów, nie narodem systemów, i tu było to widać jak na dłoni. Wszyscy biegali, mierzyli, poprawiali, robili zdjęcia na dowód postępu. W czwartym tygodniu akcja przestała być priorytetem, bo pojawił się inny pożar do ugaszenia, a stan sprzed reklamacji powoli wracał.

Ten sam zryw wyprodukował przy okazji arcydzieło biurokracji, czyli instrukcję montażu na pięćset stron. Miała być na tyle szczegółowa, że rzekomo mógłby z niej skorzystać „człowiek z ulicy" i złożyć maszynę od zera, bez pomocy nikogo. Jedyny drobny problem polegał na tym, że ta instrukcja była zawsze gotowa dokładnie wtedy, gdy kończyliśmy produkować daną serię. Pięćset stron perfekcyjnej dokumentacji, idealnie dopasowanej do maszyny, której już nikt nigdy więcej nie złoży.

A prawdziwa wiedza o montażu przez cały ten czas nie żyła w żadnym dokumencie, tylko w głowie najstarszego montera, który raz na jakiś czas siadał z młodszymi, rozpalał metaforyczne ognisko i snuł opowieść, jak to się robi, żeby się nie narobić. Firma szamańska, nie firma z systemem. Nikt nie zapytał, gdzie w tym wszystkim jest TWI, metoda z lat czterdziestych stworzona właśnie po to, żeby rozbić taką wiedzę na proste, przekazywalne kroki, zamiast czekać, aż najstarszy monter przejdzie na emeryturę i zabierze ognisko ze sobą.

Jeśli kolonoskopię robi klient, płacicie za to reputacją i realną karą umowną, w dodatku pod presją czasu, więc zamiast leczenia dostajecie zryw. Jeśli robicie ją sami, wcześniej, spokojnie, płacicie tylko czasem jednego technologa i odrobiną ambicji.

Trzy pytania, zanim znów obwinicie montaż

Nie trzeba systemu za milion złotych. Trzeba trzech pytań, zadawanych systematycznie, nie tylko wtedy, gdy ktoś akurat ma zły dzień.

Skąd fizycznie pochodzi element, który trzeba było poprawić, z której maszyny, od którego dostawcy, z której zmiany?
Czy to jednorazowy wypadek, czy powtarzający się wzorzec, który po prostu nikt nie zliczył, bo liczy się tylko wynik końcowy montażu?
Ile kosztuje utrzymywanie stałego bufora ludzi i czasu na łatanie tego samego problemu w kółko, w porównaniu z kosztem naprawienia go raz, u źródła?

Montaż rzeczywiście jest jelitem grubym fabryki. Tylko że jelito grube nie choruje samo z siebie w większości przypadków. Choruje, bo ktoś wcześniej źle karmił cały system, a potem dziwi się objawom na samym końcu łańcucha. Jeśli chcecie wiedzieć, jak zdrowa jest Wasza fabryka, nie patrzcie tylko na montaż. Zróbcie fabryce kolonoskopię sami, zanim zrobi ją za Was klient, i przestańcie zapisywać tabletki zapierające tam, gdzie trzeba zmienić dietę.

#produkcjaBEZwymówek

,,Montaż to jelito grube fabryki”